11 Eylül itibarıyla milyonlarca öğrenci için ders zili çaldı ve yeni eğitim öğretim yılı başladı. Ancak bu yıl, okulların açılmasıyla birlikte velilerin sırtına binen ekonomik yük, daha önceki yıllara kıyasla çok daha ağır hissediliyor. Kırtasiye, okul kıyafeti, servis ücreti ve yemek masrafları, enflasyonun gölgesinde katlanarak artarken, aileler çocuklarını okula göndermenin maliyeti karşısında zorlu bir dönemden geçiyor.
Geçtiğimiz yıla göre eğitim harcamalarındaki artışın ortalama yüzde 300 ila 400’ü bulduğu belirtilirken, özellikle asgari ücretli aileler için okul masrafları adeta bir “geçim sınavına” dönüştü. Çocuklarını temel ihtiyaçlarından mahrum bırakmak istemeyen veliler, bütçelerini denkleştirmek için çeşitli fedakarlıklar yapmak zorunda kalıyor.
Eğitim Masrafları Nereye Ulaştı?
- Kırtasiye Giderleri: Geçen yıl 250-300 TL civarında olan bir çocuğun kırtasiye masrafı, bu yıl ortalama 1.500 TL’ye fırladı. Kalemden deftere, çantadan boyaya kadar her ürünün fiyatı katlandı.
- Okul Kıyafetleri: Bir öğrencinin okul kıyafetleri için en az 1.000 TL’lik bir bütçe ayırmak gerekiyor. Okul üniforması zorunluluğu olan kurumlarda bu maliyet daha da artıyor.
- Servis Ücretleri: Şehir içi mesafeye göre değişmekle birlikte, bir öğrencinin aylık okul servis ücreti 1.500 TL ile 2.000 TL arasında seyrediyor. Birden fazla çocuğu olan aileler için bu rakam katlanarak devasa boyutlara ulaşıyor.
- Özel Okul Fiyatları: Devlete ait okulların masrafları bu denli artarken, özel okulların ücretleri 50 bin TL ile 300 bin TL arasında değişen dudak uçuklatan seviyelere çıktı.
- Beslenme ve Okul Aidatları: Öğrencinin günlük beslenme çantası maliyeti, Okul Aile Birliği aidatları ve ek giderler de aylık bütçeyi zorlayan diğer kalemleri oluşturuyor.
İki Çocuklu Bir Ailenin Minimum Okul Maliyeti
Yapılan hesaplamalara göre, iki çocuğu olan bir ailenin sadece ders başı için yapması gereken minimum harcama (kırtasiye, kıyafet, okul kayıt aidatları gibi) yaklaşık 7.000 TL’yi buluyor. Eğer bu çocuklar okula servis ile gidip geliyorsa ve aile asgari ücretle geçiniyorsa, aylık sadece okul için 10.000 TL’ye varan bir harcama kalemi ortaya çıkıyor. Bu durum, asgari ücretin çok üzerinde bir rakama tekabül ederek ailelerin üzerindeki yükün ağırlığını gözler önüne seriyor.
Siyasi Partiler ve Sendikalardan Tepkiler
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili Ayhan Barut, okulların açılmasıyla birlikte derinleşen bu ekonomik krize dikkat çekerek, “Acı ders başı” yorumunu yaptı. Barut, hükümeti ailelere ücretsiz ulaşım, yemek ve kırtasiye desteği sağlamaya çağırırken, mevcut tablonun sorumlusu olarak enflasyonu işaret etti. “Hükümet, yoksulluğu derinleştiren ve hayat pahalılığını artıran yanlış ekonomi politikalarından derhal vazgeçmeli ve halkın taleplerine kulak vermelidir,” ifadelerini kullandı.
Eğitim İş Sendikası da benzer bir kaygıyla, Türkiye’deki eğitim sisteminin bir “kriz” içinde olduğunu vurguladı. Sendika yetkilileri, velilerin çocuklarının temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını ve bu durumun bazı çocukların eğitimden mahrum kalmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Eğitim İş, tüm çocukların ücretsiz, laik, bilimsel, demokratik ve nitelikli bir devlet eğitimine erişim hakkının devlet tarafından güvence altına alınması gerektiğini yineledi.
Bu yılki ders başı, milyonlarca öğrencinin heyecanının yanı sıra, binlerce ailenin ekonomik kaygılarla boğuştuğu bir dönemin de başlangıcı oldu. Eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve hiçbir çocuğun ekonomik sebeplerle eğitim hakkından mahrum kalmaması için acil adımlar atılması gerektiği çağrıları giderek yükseliyor.