Türkiye ekonomisi, 2024 yılının Nisan ayında beklentilerin üzerinde bir cari işlemler açığı kaydetti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan ödemeler dengesi istatistiklerine göre, cari işlemler hesabı Nisan ayında 7 milyar 516 milyon dolar açık verdi. Bu rakam, piyasa beklentisi olan yaklaşık 6,5 milyar doların üzerinde gerçekleşirken, Mart ayındaki 5 milyar 285 milyon dolarlık açıktan da belirgin bir artışa işaret ediyor.
Yıllıklandırılmış bazda ise cari açıkta olumlu bir seyir izlendi. Son 12 aylık cari işlemler açığı, Mart ayındaki 37 milyar 219 milyon dolardan 3 milyar 499 milyon dolar azalarak 33 milyar 720 milyon dolara geriledi. Bu düşüş, bir önceki yıla göre daha sınırlı olsa da genel makroekonomik dengeleme çabaları açısından dikkat çekici bulundu.
Nisan Ayı Cari Açığının Bileşenleri Neler Oldu?
Nisan ayında cari açığın oluşumunda ana kalemler şöyle sıralandı:
- Dış Ticaret Dengesi: Mal ve hizmet ticareti dışındaki dış ticaret açığı, bir önceki yılın aynı ayına göre artış gösterdi. Nisan 2023’te 8 milyar 665 milyon dolar olan açık, Nisan 2024’te 9 milyar 932 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu artış, cari açığın ana belirleyicilerinden biri oldu.
- Hizmetler Dengesi: Turizm gelirlerinin de dahil olduğu hizmetler dengesi, olumlu katkısını sürdürdü. Nisan ayında hizmetler dengesi 3 milyar 161 milyon dolar fazla verdi. Geçen yılın aynı ayındaki 2 milyar 910 milyon dolarlık fazlaya kıyasla bir miktar artış kaydedildi.
- Birincil Gelir Dengesi: Bu kalem 1 milyar 432 milyon dolar açık verdi.
- İkincil Gelir Dengesi: İkincil gelir dengesi ise 687 milyon dolar fazla verdi.
Cari Açık Nasıl Finanse Edildi?
Nisan ayındaki 7 milyar 516 milyon dolarlık cari açığın finansman kalemleri ise piyasalarda önemli gelişmelerin yaşandığını gösteriyor:
Doğrudan Yatırımlar
- Nisan ayında doğrudan yatırımlardan 648 milyon dolar net giriş sağlandı. Bu, yabancı yatırımcıların Türkiye’ye yönelik uzun vadeli sermaye girişlerinin devam ettiğini gösteriyor.
Portföy Yatırımları
- Portföy yatırımları tarafında dikkat çekici bir 5 milyar 394 milyon dolar net giriş gerçekleşti.
- Yurt dışı yerleşiklerin devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) piyasasında 3 milyar 864 milyon dolar net alım yapması, son dönemde uygulanan makroekonomi politikalarına duyulan güvenin arttığına işaret etti.
- Hisse senedi piyasasında da 1 milyar 97 milyon dolar net alım gerçekleşti.
- Eurobond ihraçlarında ise 485 milyon dolar net alım kaydedildi.
Diğer Yatırımlar
- Diğer yatırımlar kaleminden 2 milyar 315 milyon dolar net giriş gözlendi.
- Bankaların yurt dışı muhabirlerindeki mevduatlarında 3 milyar 411 milyon dolar net çıkış yaşandı. Bu çıkışın 1 milyar 851 milyon doları yurt dışı yerleşik bankaların yurt içindeki mevduatlarından, 1 milyar 560 milyon doları ise yurt içi yerleşik bankaların yurt dışındaki döviz mevduatlarından kaynaklandı.
- Ticari kredilerde ise 274 milyon dolar net çıkış oldu.
- Krediler kaleminde önemli bir giriş kaydedildi: Bankacılık sektörü 3 milyar 593 milyon dolar, genel hükümet 2 milyar 30 milyon dolar ve diğer sektörler 400 milyon dolar olmak üzere toplam 6 milyar 23 milyon dolar net kredi kullandı.
Net Hata ve Noksan
- Kaynakları tam olarak belirlenemeyen işlemlerin kaydedildiği net hata ve noksan kaleminde, Nisan ayında 2 milyar 146 milyon dolar net giriş yaşandı.
Rezervler
- Tüm bu finansman kalemlerinin ardından, resmi rezervlerde 2 milyar 844 milyon dolar azalış görüldü. Bu durum, cari açığın tamamının sermaye girişleriyle karşılanamadığını ve bir kısmının rezervlerden finanse edildiğini gösteriyor.